Bài viết thuộc chuỗi nội dung phủ xanh thông tin, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong triển khai thực hiện các Nghị quyết trụ cột.
Công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật là một trong những nội dung đặc biệt quan trọng của công tác xây dựng Đảng. Việc Bộ Chính trị ban hành Quy định số 212-QĐ/TW ngày 17/8/2026 về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm và Ủy ban Kiểm tra Trung ương ban hành Hướng dẫn số 03-HD/UBKTTW ngày 23/9/2026 đã góp phần hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, tăng cường kỷ luật, kỷ cương và nâng cao trách nhiệm của tổ chức đảng, đảng viên trong thực thi nhiệm vụ. Đồng thời, các quy định mới cũng thể hiện rõ quan điểm của Đảng về việc bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, sáng tạo và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Tinh thần đó tiếp tục được khẳng định tại Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (tháng 10/2026), với những nội dung quan trọng về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; đồng thời khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, thiếu trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.[1]
Những điểm mới đáng chú ý của Quy định số 212-QĐ/TW
Quy định số 212-QĐ/TW gồm 4 chương, 60 điều, có hiệu lực từ ngày 17/8/2026, thay thế Quy định số 69-QĐ/TW ngày 06/7/2022 và Quy định số 264-QĐ/TW ngày 14/02/2025 của Bộ Chính trị. Trên cơ sở kế thừa các nội dung còn phù hợp, Quy định số 212-QĐ/TW có nhiều sửa đổi, bổ sung đáng chú ý về trách nhiệm trong thi hành kỷ luật, công tác cán bộ và xử lý các hành vi vi phạm phát sinh trong thực tiễn. Trong đó, có tám điểm mới đáng chú ý. [2]
Thứ nhất, bổ sung trách nhiệm xin lỗi và phục hồi quyền lợi đối với tổ chức đảng, đảng viên bị kỷ luật oan, sai. Theo khoản 6 Điều 2 Quy định số 69-QĐ/TW, khi tổ chức đảng, đảng viên bị kỷ luật oan, sai, tổ chức đảng đã ban hành quyết định phải hủy bỏ hoặc thay đổi quyết định cho phù hợp. Khoản 6 Điều 2 Quy định số 212-QĐ/TW bổ sung trách nhiệm tổ chức xin lỗi và phục hồi quyền lợi đối với tổ chức đảng, đảng viên bị kỷ luật oan. Đồng thời, trách nhiệm của tổ chức đảng ban hành quyết định không đúng phải được xem xét; trường hợp vi phạm đến mức phải kỷ luật thì bị xử lý theo quy định.
Thứ hai, bổ sung trường hợp đảng viên bị tạm giam vào diện quyết định khai trừ khỏi Đảng. Khoản 9 Điều 2 Quy định số 69-QĐ/TW trước đây quy định việc khai trừ đối với đảng viên vi phạm pháp luật đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự, bị truy nã hoặc bị tòa án tuyên phạt từ hình phạt cải tạo không giam giữ trở lên. Khoản 9 Điều 2 Quy định số 212-QĐ/TW bổ sung trường hợp đảng viên vi phạm bị truy nã, tạm giam hoặc bị tòa tuyên phạt từ hình phạt cải tạo không giam giữ trở lên thì tổ chức đảng có thẩm quyền quyết định khai trừ, đối với đảng viên dự bị thì quyết định xóa tên trong danh sách đảng viên. Quy định mới cũng làm rõ việc xem xét hình thức kỷ luật đối với trường hợp bị xử phạt bằng hình phạt thấp hơn cải tạo không giam giữ, được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc miễn hình phạt, căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả và các tình tiết liên quan.
Thứ ba, mở rộng các trường hợp chưa thực hiện bổ nhiệm, điều động và một số hoạt động về công tác cán bộ. So với khoản 13 Điều 2 Quy định số 69-QĐ/TW, khoản 13 Điều 2 Quy định số 212-QĐ/TW mở rộng đối tượng áp dụng từ đảng viên sang cán bộ, đảng viên, đồng thời bổ sung các hoạt động giới thiệu ứng cử, biệt phái, tặng khen thưởng vào phạm vi chưa được thực hiện. Quy định mới cũng mở rộng áp dụng đối với những trường hợp chưa hết thời hạn kỷ luật; đang được giải quyết tố cáo và đã có quyết định thành lập đoàn giải quyết tố cáo; đang khiếu nại kỷ luật; đang bị kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm; bị kiến nghị xử lý theo kết luận thanh tra, kiểm toán; đang bị điều tra hoặc đang bị xem xét, xử lý kỷ luật.
Thứ tư, quy định thời hạn cụ thể trong phối hợp xử lý kỷ luật đảng viên. Khoản 10 Điều 2 Quy định số 69-QĐ/TW trước đây yêu cầu việc phối hợp giữa tổ chức đảng và cơ quan có thẩm quyền được thực hiện kịp thời, thông báo ngay nhưng chưa xác định thời hạn cụ thể. Khoản 10 Điều 2 Quy định số 212-QĐ/TW đã quy định thời hạn 5 ngày. Theo đó, chậm nhất 5 ngày kể từ ngày ký quyết định kỷ luật Đảng, cấp ủy quản lý đảng viên phải chỉ đạo hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét xử lý về hành chính, đoàn thể hoặc pháp luật nếu có. Đồng thời, cơ quan, tổ chức thi hành kỷ luật hoặc khởi tố bị can đối với người là đảng viên phải thông báo bằng văn bản cho tổ chức đảng quản lý trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày ký quyết định.
Thứ năm, bổ sung các hành vi vi phạm liên quan đến trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số và chuyển đổi số. So với Điều 46 Quy định số 69-QĐ/TW, Quy định số 212-QĐ/TW đã bổ sung, cụ thể hóa các hành vi vi phạm tại Điều 25 đối với tổ chức đảng và Điều 48 đối với đảng viên.
Theo Điều 48, đảng viên phát triển, cung cấp, triển khai hoặc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) trái quy định; thu thập, xử lý dữ liệu để huấn luyện, kiểm thử, vận hành AI hoặc mua bán, khai thác dữ liệu số trái quy định có thể bị khiển trách theo điều kiện áp dụng. Hành vi sử dụng AI hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói, chữ ký của người khác có thể bị cảnh cáo hoặc cách chức. Đối với hành vi lợi dụng chuyển đổi số để lừa đảo, thao túng, trục lợi; phá hoại hệ thống số hoặc giả mạo, cố ý làm sai lệch, làm mất, làm hư hỏng dữ liệu thuộc phạm vi quy định, hình thức kỷ luật có thể đến mức khai trừ.
Việc bổ sung những quy định này cho thấy công tác xây dựng Đảng đang chủ động thích ứng với những vấn đề mới nảy sinh trong kỷ nguyên số. Không chỉ tạo cơ sở xử lý đối với các hành vi lợi dụng công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để vi phạm, Quy định số 212-QĐ/TW còn góp phần xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo lành mạnh, minh bạch, trong đó hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số được khuyến khích nhưng phải đặt trong khuôn khổ pháp luật và kỷ luật của Đảng.
Thứ sáu, bổ sung các hành vi vi phạm trong lĩnh vực chứng khoán, tài sản mã hóa và tài sản số. Trên cơ sở Điều 41 Quy định số 69-QĐ/TW về vi phạm trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, Điều 42 Quy định số 212-QĐ/TW mở rộng phạm vi điều chỉnh, bổ sung các hành vi vi phạm liên quan đến chứng khoán, tài sản mã hóa và tài sản số.
Khoản 3 Điều 42 quy định hình thức khai trừ đối với hành vi làm giả, lưu hành, trộm cắp, mua bán, thu thập hoặc trao đổi trái phép thông tin tài khoản ngân hàng, tài sản mã hóa hoặc tài sản số của người khác trên không gian mạng; cho mượn, cho thuê, mở hộ tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử phục vụ mục đích bất hợp pháp; tham gia hoặc lôi kéo người khác tham gia sàn giao dịch tài chính, tiền ảo trái quy định.
Những bổ sung này có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động ngân hàng trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ, phòng ngừa rủi ro, bảo vệ dữ liệu và bảo đảm an toàn trong các hoạt động tài chính, giao dịch số.
Thứ bảy, bổ sung quy định riêng về xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm trong lĩnh vực giáo dục. Quy định số 69-QĐ/TW trước đây đề cập đến vi phạm trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và xã hội đối với tổ chức đảng tại Điều 23 nhưng chưa có điều riêng quy định đầy đủ các hành vi vi phạm trong lĩnh vực giáo dục đối với đảng viên. Quy định số 212-QĐ/TW đã bổ sung Điều 44, xác định cụ thể các hành vi và hình thức kỷ luật tương ứng.
Một số hành vi vi phạm quy chế chuyên môn; lợi dụng chính sách, hoạt động giáo dục vì mục đích vụ lợi; thiếu trách nhiệm trong thẩm định, phê duyệt sách giáo khoa hoặc cấp phép hoạt động giáo dục có thể bị khiển trách. Các hành vi gian lận trong học tập, kiểm tra, thi cử, tuyển sinh; ép buộc học sinh học thêm để thu tiền; lợi dụng tài trợ, ủng hộ giáo dục để ép buộc đóng góp thuộc trường hợp bị cảnh cáo hoặc cách chức. Đối với hành vi lợi dụng hoạt động giáo dục để chống Nhà nước, kích động bạo lực hoặc tuyên truyền chiến tranh xâm lược, quy định áp dụng hình thức khai trừ.
Thứ tám, phân định rõ hành vi lựa chọn giới tính thai nhi và bổ sung quy định xử lý hành vi nhân bản vô tính người. So với Điều 52 Quy định số 69-QĐ/TW, Điều 54 Quy định số 212-QĐ/TW cụ thể hóa các hành vi vi phạm chính sách dân số và hình thức kỷ luật tương ứng. Theo đó, hành vi thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi trái quy định, gây hậu quả ít nghiêm trọng thuộc trường hợp bị khiển trách; hành vi lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; cưỡng bức, ép buộc việc sinh con hoặc không sinh con thuộc trường hợp bị cảnh cáo hoặc cách chức nếu có chức vụ. Đáng chú ý, khoản 3 Điều 54 bổ sung hành vi nhân bản vô tính người vào nhóm hành vi bị kỷ luật bằng hình thức khai trừ.
Có thể thấy, những sửa đổi, bổ sung tại Quy định số 212-QĐ/TW thể hiện sự cập nhật kịp thời trước những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, đồng thời làm rõ hơn trách nhiệm và căn cứ xử lý đối với từng nhóm hành vi vi phạm. Đây là cơ sở quan trọng để các cấp ủy, tổ chức đảng nhận diện, xem xét và xử lý vi phạm thống nhất, đúng quy định, nhất là đối với những lĩnh vực mới, có tính chất phức tạp.
Đưa quy định mới vào thực tiễn Đảng bộ Vietcombank
Đối với Đảng bộ Vietcombank, việc quán triệt Quy định số 212-QĐ/TW và Hướng dẫn số 03-HD/UBKTTW cần gắn với yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và chất lượng thực hiện nhiệm vụ chính trị. Những nội dung sửa đổi, bổ sung cần được cụ thể hóa trong tuyên truyền, sinh hoạt chi bộ và hướng dẫn nghiệp vụ, giúp mỗi tổ chức đảng, đảng viên hiểu đúng, nắm chắc để thực hiện thống nhất, phù hợp với chức trách, nhiệm vụ được giao.
Trong bối cảnh Vietcombank đẩy mạnh chuyển đổi số, những quy định mới liên quan đến trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số, tài khoản ngân hàng, tài sản mã hóa và tài sản số càng cần được quan tâm tuyên truyền, quán triệt. Nội dung tuyên truyền cần gắn với các tình huống trong thực hiện nhiệm vụ, giúp cán bộ, đảng viên nhận diện rõ hành vi vi phạm, nâng cao ý thức bảo mật thông tin, bảo vệ dữ liệu và tuân thủ quy định khi ứng dụng công nghệ, tham gia các hoạt động trên không gian mạng.
Giữ nghiêm kỷ luật phải trở thành ý thức tự giác và trách nhiệm thường xuyên của mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu. Khi các quy định được hiểu đúng, thực hiện đầy đủ và kiểm tra, giám sát thường xuyên, kỷ luật của Đảng sẽ góp phần củng cố nền nếp quản trị, nâng cao hiệu quả phòng ngừa rủi ro, tạo nền tảng để đổi mới, sáng tạo được triển khai có trách nhiệm. Đó cũng là cách đưa yêu cầu xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh vào từng công việc cụ thể, góp phần giữ vững sự phát triển an toàn, hiệu quả và bền vững của Vietcombank.
Ban Tuyên giáo Đảng ủy Vietcombank
[1] Thông báo Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, ngày 08/10/2026:
[2] 8 điểm mới của Quy định 212- QĐ/ TW, ngày 17/8/2026: https://luatvietnam.vn/can-bo-cong-chuc/8-diem-moi-cua-quy-dinh-212-ve-ky-luat-to-chuc-dang-dang-vien-vi-pham-566-112203-article.html