Ngày 07/04/2026 đã đi vào lịch sử ngoại giao và an ninh quốc gia của nước ta khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký Quyết định phê chuẩn Công ước Hà Nội – Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng - văn kiện quốc tế đầu tiên của Liên hợp quốc mang tên Thủ đô Hà Nội. Sự kiện này không chỉ khẳng định cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc chung tay giải quyết các thách thức an ninh toàn cầu, mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần chủ động, sáng tạo trong thực hiện Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Dấu mốc lịch sử từ "Công ước Hà Nội"

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang định hình lại phương thức tồn tại và vận hành của thế giới hiện đại, không gian mạng đã trở thành môi trường thiết yếu cho các hoạt động kinh tế, quản trị và đời sống xã hội. Cùng với đó, các nguy cơ, thách thức về an ninh phi truyền thống, đặc biệt là tội phạm mạng xuyên biên giới, ngày càng gia tăng cả về quy mô, tính chất và mức độ tinh vi. Tội phạm mạng không còn dừng lại ở các hành vi đơn lẻ, mà gắn với các mạng lưới quốc tế, tác động trực tiếp tới an ninh quốc gia, an ninh kinh tế, an ninh tài chính và trật tự xã hội của các quốc gia.

Công ước Hà Nội ra đời không chỉ xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của cộng đồng quốc tế, mà còn phản ánh xu thế tất yếu của quản trị toàn cầu trong kỷ nguyên số. Đây là kết quả của một tiến trình thương lượng kiên trì và đầy trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, trong đó Việt Nam đóng vai trò là một trong những quốc gia tiên phong và là chủ nhà của Lễ mở ký vào tháng 10/2025. Việc Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á và thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước này vào ngày 07/04/2026 đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về vị thế và trách nhiệm của Việt Nam trên trường quốc tế. Việc phê chuẩn Công ước Hà Nội thể hiện cam kết mạnh mẽ và nhất quán của Việt Nam trong việc đề cao luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc và chủ nghĩa đa phương. Với Công ước này, Việt Nam đang cùng thế giới xây dựng một không gian mạng an toàn, lành mạnh vì sự phát triển của nhân loại.

Công ước Hà Nội với 9 chương và 68 điều khoản đã thiết lập một khuôn khổ pháp lý toàn diện, tạo cơ sở cho việc hợp tác quốc tế trong điều tra, truy tố tội phạm mạng, đồng thời hỗ trợ các quốc gia nâng cao năng lực kỹ thuật. Đối với Việt Nam, đây là "chìa khóa" để chúng ta bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng và đảm bảo an ninh dữ liệu trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Hiện thực hóa Nghị quyết 59-NQ/TW: Hội nhập là quyết sách đột phá

Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới đã xác định hội nhập là một "quyết sách đột phá", chuyển từ "tham gia" sang "chủ động dẫn dắt" trong những lĩnh vực phù hợp với lợi thế và lợi ích quốc gia. Thúc đẩy và phê chuẩn Công ước Hà Nội chính là biểu hiện cụ thể nhất của tinh thần này. Chúng ta không chỉ tham gia vào các quy tắc có sẵn mà đã góp phần định hình nên luật chơi chung của thế giới trong lĩnh vực an ninh mạng. Việc sớm phê chuẩn Công ước Hà nội tiếp tục khẳng định vai trò chủ động, tiên phong của Việt Nam trong hợp tác quốc tế về an ninh mạng. Qua đó, Việt Nam gửi đi thông điệp rõ ràng về trách nhiệm và cam kết của mình đối với việc xây dựng một không gian mạng an toàn, lành mạnh và bền vững, đồng thời khẳng định vị thế và uy tín của Việt Nam như một đối tác tích cực, tin cậy của cộng đồng quốc tế.

Bảo đảm an ninh quốc gia trong bối cảnh chuyển đổi số

Việc phê chuẩn Công ước Hà Nội mang ý nghĩa hết sức sâu sắc đối với công tác bảo đảm an ninh quốc gia của Việt Nam trong bối cảnh mới. Trước hết, đây là cơ sở pháp lý quốc tế quan trọng để Việt Nam xử lý hiệu quả các loại tội phạm mạng có yếu tố xuyên biên giới, vốn ngày càng vượt ra ngoài khả năng điều chỉnh của pháp luật quốc gia đơn lẻ. Ngoài ra, Công ước Hà Nội tạo điều kiện để nâng cao năng lực thể chế và pháp luật trong nước, thúc đẩy quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về an ninh mạng, phòng chống tội phạm công nghệ cao, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư. Qua đó, không chỉ giúp Việt Nam nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước trong môi trường số, mà còn góp phần xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo, tạo niềm tin cho người dân, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế. Sự kiện ngày 7/4/2026 mang ý nghĩa, giá trị định hướng lâu dài đối với tiến trình xây dựng chủ quyền số quốc gia của Việt Nam. Trong kỷ nguyên số, chủ quyền quốc gia không còn giới hạn ở biên giới lãnh thổ hay nguồn tài nguyên mà được mở rộng sang không gian mạng, dữ liệu và công nghệ, đồng thời là năng lực tham gia và góp phần định hình các chuẩn mực, quy tắc quốc tế trong môi trường số. Công ước Hà Nội chính là một trong những công cụ quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu đó.

Nền tảng pháp lý cho chuyển đổi số an toàn và hội nhập quốc tế bền vững

Công ước Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với lĩnh vực tài chính - ngân hàng, nơi chuyển đổi số đang diễn ra nhanh chóng và sâu rộng. Việc tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về an ninh mạng góp phần nâng cao uy tín, hình ảnh và mức độ tin cậy của các ngân hàng Việt Nam trên thị trường quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hội nhập sâu hơn vào hệ thống tài chính toàn cầu. Trong nền kinh tế số, dữ liệu và hệ thống công nghệ thông tin trở thành tài sản cốt lõi của các tổ chức tài chính, tuy nhiên khi các nguy cơ về tội phạm mạng, gian lận công nghệ cao, tấn công vào hệ thống thanh toán và dữ liệu khách hàng ngày càng gia tăng, đòi hỏi phải có các cơ chế bảo vệ ở cả cấp quốc gia và quốc tế. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) - với vai trò là ngân hàng thương mại chủ lực của nền kinh tế, đã sớm xác định hội nhập quốc tế là một định hướng chiến lược lâu dài, xuyên suốt. Nghị quyết số 365‑NQ/ĐU ngày 16/9/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ Vietcombank về hội nhập quốc tế trong tình hình mới nhấn mạnh yêu cầu chủ động tham gia hội nhập, nâng cao năng lực quản trị theo chuẩn mực quốc tế, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống, đặc biệt là an ninh mạng và an ninh dữ liệu. Việc Việt Nam phê chuẩn Công ước Hà Nội tạo ra nền tảng pháp lý quốc tế quan trọng để các tổ chức như Vietcombank tăng cường hợp tác với đối tác nước ngoài trong phòng, chống tội phạm mạng, chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực quản trị rủi ro công nghệ và bảo vệ hệ thống tài chính.

Có thể khẳng định rằng, việc phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng là một bước đi chiến lược, đúng thời điểm và có tầm nhìn dài hạn. Sự kiện này góp phần bảo đảm vững chắc an ninh quốc gia trong bối cảnh mới, đồng thời tạo nền tảng pháp lý và chính trị thuận lợi để Việt Nam đẩy mạnh hội nhập quốc tế theo tinh thần của Nghị quyết 59‑NQ/TW. Đây cũng là cơ sở để các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế - tài chính, trong đó có Vietcombank, yên tâm triển khai chuyển đổi số, hội nhập sâu rộng, đóng góp tích cực cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Ban Tuyên giáo Đảng ủy Vietcombank