Văn hóa Vietcombank là di sản được hun đúc qua hơn sáu thập kỷ phụng sự đất nước và nhân dân, kết tinh trong năm giá trị cốt lõi “Tin – Chuẩn – Mới – Bền – Nhân”. Trong bối cảnh chuyển đổi số và thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, văn hóa được xác định là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển bền vững. Vietcombank kiên định con đường số hóa gắn với nhân văn, lấy con người và văn hóa làm trung tâm, tạo nền tảng phát triển bền vững, đậm bản sắc nhân văn.

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, văn hoá luôn là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh không thể thay thế của mỗi tổ chức, mỗi cộng đồng, mỗi con người. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 1946 "Văn hóa soi đường cho quốc dân đi", và không phải tự nhiên mà tiền nhân đã đúc kết "Văn hóa là bản sắc dân tộc, văn hoá còn thì dân tộc còn, văn hóa mất thì dân tộc mất". Đây là những luận điểm mang giá trị thời đại, đặc biệt đúng trong bối cảnh đất nước ta đang đẩy mạnh công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với chuyển đổi số quốc gia.

Ngày 07/01/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới một tuyên ngôn tư tưởng có tầm chiến lược sâu xa, xác định rõ xây dựng văn hoá trong tổ chức, doanh nghiệp là nhiệm vụ chính trị cốt lõi, không tách rời khỏi nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội và hiện đại hoá đất nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử văn kiện của Đảng, văn hóa được xác lập đồng thời là "nguồn lực nội sinh, trụ cột kinh tế và hệ điều tiết của nền kinh tế quốc dân" (Bộ Chính trị, 2026), khẳng định văn hóa không đứng ngoài kinh tế mà thấm sâu vào bên trong, trở thành một lực lượng sản xuất đặc biệt của thời đại số.

Đối với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), một định chế tài chính có bề dày lịch sử hơn sáu mươi năm với nền tảng văn hoá được hun đúc qua nhiều thế hệ cán bộ nhân viên qua 5 chữ vàng "Tin – Chuẩn – Mới – Bền – Nhân", câu hỏi đặt ra là: "Chuyển đổi số như thế nào để không đánh mất bản sắc văn hoá, không xa rời giá trị cốt lõi đã được tích luỹ qua nhiều thập kỷ phụng sự đất nước và nhân dân"? Đây là câu hỏi mang tầm nhìn chiến lược và cũng là thách thức đối với mỗi cán bộ Vietcombank trong thời kỳ mới.

1. VĂN HOÁ VIETCOMBANK - DI SẢN CỦA SÁU THẬP KỶ XÂY DỰNG VÀ CỐNG HIẾN

Vietcombank được thành lập năm 1963, tiền thân là Cục Ngoại hối thuộc Ngân hàng Quốc gia Việt Nam. Trải qua hơn sáu mươi năm đồng hành cùng dân tộc, Vietcombank không chỉ trưởng thành về quy mô tài chính mà còn tích luỹ được một kho tàng văn hoá doanh nghiệp độc đáo, mang đậm dấu ấn của tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm xã hội, và khát vọng phụng sự đất nước.

Văn hoá Vietcombank được xây dựng trên năm giá trị cốt lõi: Tin cậy - Chuẩn mực - Sẵn sàng đổi mới - Bền vững - Nhân văn. Những giá trị này không phải là khẩu hiệu mà là sản phẩm của quá trình rèn giũa thực tiễn trong những giai đoạn lịch sử khắc nghiệt nhất của đất nước. Trong những năm tháng kháng chiến và tái thiết, cán bộ Vietcombank đã phục vụ Đảng, Nhà nước và nhân dân với tinh thần trách nhiệm cao nhất, không vụ lợi, không dao động trước cám dỗ vật chất. Truyền thống quý báu ấy chính là "gen văn hoá" mà mọi thế hệ kế tiếp cần gìn giữ, bảo vệ và phát huy. Các giá trị Tin cậy – Chuẩn mực – Nhân văn tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong mọi hoạt động, trong khi Sẵn sàng đổi mới và Bền vững trở thành động lực và nguyên tắc xuyên suốt quá trình chuyển đổi. Mỗi cán bộ, đảng viên Vietcombank luôn đặt chữ "Tâm" lên trước chữ "Tài". Đó là nền tảng vững chắc mà Vietcombank mang theo trong hành trình chuyển đổi số phía trước.

Hình ảnh 5 giá trị văn hóa cốt lõi của Vietcombank

2. THỜI KỲ CHUYỂN ĐỔI SỐ - THÁCH THỨC VÀ CƠ HỘI VỀ VĂN HOÁ

Bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số, Vietcombank đứng trước yêu cầu mới, vừa phải đổi mới mạnh mẽ về công nghệ, mô hình vận hành và sản phẩm dịch vụ, vừa phải giữ vững và lan tỏa bản sắc văn hoá đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đây không chỉ là bài toán về đầu tư hạ tầng hay ứng dụng công nghệ, mà cốt lõi là bài toán về con người và văn hoá tổ chức. Theo Cẩm nang Chuyển đổi số “Khó khăn lớn nhất của chuyển đổi số là thay đổi thói quen. Thách thức lớn nhất của chuyển đổi số là có nhận thức đúng” (Bộ Khoa học và Công nghệ, 2021).

Thật vậy, thói quen ở đây không phải là thói quen của một cá nhân đơn lẻ, mà là thói quen của tổ chức, thói quen quản lý vận hành đã hình thành qua một thời gian dài, tâm lý ngại thay đổi, ngại bước ra khỏi vùng an toàn để tiếp cận những điều mới. Trong khi đó chuyển đổi số, về bản chất, đòi hỏi thay đổi phương thức làm việc, quản trị và cung cấp dịch vụ từ môi trường truyền thống sang môi trường số. Điều này đồng nghĩa với việc đụng chạm trực tiếp tới lối tư duy và cách làm việc đã ăn sâu vào tiềm thức mỗi người vốn ưa thích sự an toàn ổn định.

Trong khi đó, nhận thức đúng được hiểu là nhận thức đúng về bản chất của chuyển đổi số, về mục tiêu, lộ trình của chuyển đổi số, vai trò của con người, của văn hoá tổ chức, đặc biệt là vai trò của người đứng đầu. Nhận thức là tiền đề của hành động, nhận thức sai sẽ dẫn đến hành động lệch hướng, hình thức hoặc duy ý chí. Thực tiễn cho thấy, nhiều thất bại trong chuyển đổi số xuất phát từ nhận thức coi chuyển đổi số chỉ là nhiệm vụ công nghệ thông tin, nóng vội, chạy theo phong trào, thiếu gắn kết với thực tiễn. Vì vậy, thách thức về nhận thức là thách thức mang tầm chiến lược, đặc biệt đối với đội ngũ lãnh đạo và quản lý – những người giữ vai trò định hướng, dẫn dắt quá trình chuyển đổi.

Thực tiễn tại Vietcombank cho thấy những thách thức văn hoá hiện diện rõ ràng và cần được nhìn nhận thẳng thắn, không né tránh.

Thứ nhất, nguy cơ "số hoá mà không nhân văn hoá": khi mọi giao dịch được tự động hoá, khi chatbot thay thế giao dịch viên có thể dẫn tới mối quan hệ giữa ngân hàng và khách hàng trở nên cơ học, thiếu đi cảm xúc và sự ấm áp của tình người, điều mà lâu nay vẫn là lợi thế cạnh tranh của Vietcombank, đặc biệt trong phân khúc khách hàng truyền thống.

Thứ hai, sức ép về tốc độ đổi mới có thể dẫn đến tình trạng chạy theo công nghệ mà bỏ qua công tác đào tạo văn hoá, phát triển kỹ năng mới cho cán bộ khiến một bộ phận cán bộ, nhân viên bị tụt hậu không chỉ về kỹ năng số mà còn bị mất phương hướng về giá trị, về ý nghĩa của công việc.

Thứ ba, môi trường số tạo ra nhiều không gian xám về an toàn thông tin và đạo đức nghề nghiệp. Các rủi ro về an ninh dữ liệu, lợi dụng thông tin nội bộ, gian lận công nghệ cao là những hình thức vi phạm đạo đức mới mà văn hoá tổ chức phải có sức đề kháng đủ mạnh để không bị lung lay.

Tuy nhiên chuyển đổi số cũng mở ra những cơ hội để phát triển và tái định hình văn hóa, nếu được nhận diện và dẫn dắt đúng hướng.

Một là, chuyển đổi số tái khẳng định mạnh mẽ vai trò trung tâm của con người trong quá trình phát triển. Trong bối cảnh công nghệ ngày càng thông minh, tự động hóa ngày càng sâu rộng, lợi thế cạnh tranh của mỗi tổ chức không còn nằm ở hàm lượng công nghệ cao, mà ở khả năng vận dụng công nghệ một cách nhân văn, hướng tới phục vụ con người. Đây chính là cơ hội để Vietcombank phát huy đồng bộ những thế mạnh sẵn có về nền tảng công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, qua đó thể hiện năng lực thiết kế, tổ chức và quản lý vận hành các sản phẩm, dịch vụ lấy khách hàng làm trung tâm, góp phần gia tăng trải nghiệm khách hàng một cách bền vững.

Hai là, chuyển đổi số tạo nền tảng quan trọng cho việc hình thành và lan tỏa văn hóa minh bạch, kỷ luật và trách nhiệm trong toàn hệ thống. Khi các quy trình, quy định, chỉ tiêu, tác nghiệp được chuẩn hóa, số hóa và đo lường một cách rõ ràng, minh bạch, sẽ tạo điều kiện thuận lợi để củng cố văn hóa liêm chính, tăng cường kỷ luật thực thi và nâng cao tinh thần trách nhiệm cá nhân gắn với trách nhiệm tập thể. Đây là tiền đề quan trọng giúp Vietcombank nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị, quản lý điều hành trong môi trường số.

Ba là, chuyển đổi số mở ra cơ hội xây dựng và phát triển văn hóa học tập, thích ứng và cải tiến liên tục. Là một quá trình không có điểm dừng, chuyển đổi số đòi hỏi tổ chức phải từng bước chuyển từ tư duy ổn định sang tư duy học tập suốt đời, chủ động thích nghi với sự thay đổi. Vietcombank có điều kiện thuận lợi để hình thành và lan tỏa văn hóa đổi mới sáng tạo gắn với trách nhiệm, nơi mỗi sáng kiến cải tiến được khuyến khích, thử nghiệm và đánh giá trên cơ sở khoa học, thúc đẩy đổi mới sáng tạo một cách thực chất và hiệu quả.

Biết tận dụng cơ hội này, Vietcombank sẽ không chỉ chuyển đổi số thành công mà còn nâng tầm văn hóa, nâng cao vị thế cạnh tranh, củng cố niềm tin xã hội và phát triển bền vững.

3. XÂY DỰNG VĂN HOÁ SỐ TẠI VIETCOMBANK THEO TINH THẦN NGHỊ QUYẾT 80-NQ/TW

Tinh thần bao trùm của Nghị quyết số 80-NQ/TW là: "Văn hoá phải đi trước soi đường, thấm vào từng quyết sách phát triển, đề cao giá trị nhân văn, chuẩn mực đạo đức xã hội" (Bộ Chính trị, 2026). Vậy trong kỷ nguyên số, văn hóa ấy mang diện mạo như thế nào? Diễn đàn Kinh tế Thế giới đã định nghĩa: "Văn hóa số là văn hóa sử dụng công nghệ số và thấu hiểu sâu sắc việc dựa trên dữ liệu để ra quyết định, lấy khách hàng làm trung tâm, đồng thời thúc đẩy sự hợp tác và đổi mới không ngừng trong nội bộ tổ chức" (World Economic Forum, 2021). Với Vietcombank, hoạt động kinh doanh luôn bám sát định hướng "Tăng trưởng không đánh đổi an toàn, lợi nhuận không đánh đổi liêm chính" (Nguyễn Thanh Tùng, 2026), trong đó văn hóa được thấm sâu vào từng quyết định số hoá, từng sản phẩm công nghệ, từng quy trình vận hành mới. Vận dụng quan điểm đó vào thực tiễn, Vietcombank xác định xây dựng văn hoá số Vietcombank trên ba tầng nền:

Tầng thứ nhất: Văn hoá học tập — nền tảng của sự thích ứng. Trong kỷ nguyên số, tri thức có vòng đời ngày càng ngắn, đòi hỏi mỗi cá nhân phải không ngừng học hỏi và đổi mới sáng tạo. Với mỗi cán bộ, đảng viên Vietcombank, học tập suốt đời không phải là khẩu hiệu, mà là năng lực sống còn trong môi trường mà trí tuệ nhân tạo, khoa học công nghệ đang thay đổi từng ngày. Mỗi cán bộ cần nhận thức việc tiếp thu cái mới không phải gánh nặng mà là đặc quyền và trách nhiệm. Nghị quyết 80-NQ/TW nhấn mạnh rằng tổ chức học tập là đặc trưng của tổ chức văn hoá tiên tiến, trong đó đào tạo và đãi ngộ nhân tài được xác định là một trong ba lĩnh vực đột phá cần ưu tiên nguồn lực tập trung (Bộ Chính trị, 2026). Vietcombank cần đưa văn hóa học tập vào hệ thống đánh giá, bổ nhiệm và phát triển nhân sự một cách thực chất, không hình thức. Những hội thảo AI, chương trình tập huấn chuyển đổi số, cuộc thi đổi mới sáng tạo triển khai trên toàn hệ thống là minh chứng rõ nét về một Vietcombank không ngừng học hỏi, nơi mỗi ý tưởng đều được nuôi dưỡng và ươm mầm thành giá trị thực. Chỉ khi học tập là văn hóa tự nguyện, không phải nghĩa vụ, con người Vietcombank mới thực sự làm chủ công nghệ và kiến tạo giá trị bền vững.

Hình ảnh Ngày hội thanh niên đổi mới sáng tạo của Vietcombank năm 2025 với chủ đề YouUp – Bật ý tưởng – Dựng tương lai

Tầng thứ hai: Văn hoá liêm chính — cốt lõi của niềm tin.  Trong kỷ nguyên số, dữ liệu là tài sản vô hình đặc biệt, không thể cầm nắm hay cân đong nhưng giá trị của nó vượt xa bất kỳ nguồn tài nguyên hữu hình nào kể cả vàng hay kim cương. Liêm chính trong xử lý dữ liệu, bảo vệ thông tin khách hàng, minh bạch trong thuật toán và quy trình ra quyết định, đó là chuẩn mực văn hoá mà Vietcombank phải xây dựng thành hệ giá trị bất di bất dịch. Trong thời gian qua, Vietcombank đã sớm triển khai các giải pháp đồng bộ, chuẩn hoá - lean quy trình vận hành tác nghiệp, số hoá và quản lý dữ liệu tập trung, giám sát công việc real-time tạo điều kiện để mọi hoạt động được ghi nhận, kiểm soát, đo lường minh bạch, rõ ràng. Đảng ủy và Ban lãnh đạo Vietcombank xác định mỗi cán bộ, đảng viên phải vừa hồng, vừa chuyên, nghiêm túc thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, đẩy lùi chủ nghĩa cá nhân và mọi biểu hiện tham ô, lãng phí theo tư tưởng Hồ Chí Minh (Ban Tuyên giáo Đảng ủy Vietcombank, 2025). Vi phạm liêm chính trong môi trường số không chỉ là vi phạm pháp luật, mà là hành động phản bội niềm tin của hàng triệu khách hàng, những người đã giao phó tài sản, dữ liệu và tương lai tài chính của mình cho Vietcombank.

Tầng thứ ba: Văn hoá phục vụ nhân văn — linh hồn của dịch vụ số. Nghị quyết 80-NQ/TW khẳng định dù công nghệ có tiến bộ đến đâu, con người vẫn là chủ thể trung tâm, đồng thời yêu cầu xây dựng "hệ sinh thái văn hóa, trong đó doanh nghiệp là động lực, người dân vừa là chủ thể vừa là trung tâm" (Bộ Chính trị, 2026).

Tại Vietcombank điều này thể hiện qua việc thiết kế sản phẩm số lấy người dùng làm trung tâm: Dịch vụ VCB Digibank thân thiện với từng phân khúc khách hàng; Tablet mang dịch vụ ngân hàng đến khu công nghiệp, bệnh viện, trường học; QR thanh toán xuyên biên giới với hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ; giải ngân trực tuyến VCB online Lending...  Hiện nay Vietcombank có tỷ trọng giao dịch qua kênh số chiếm hơn 99% tổng số giao dịch (Vietcombank, 2025), văn hoá doanh nghiệp được mã hoá vào từng giao diện, từng thông điệp cảnh báo, từng tương tác với khách hàng. Trung tâm Hỗ trợ khách hàng Vietcombank là đơn vị tiếp nhận hàng triệu cuộc gọi từ khách hàng mỗi năm là nơi văn hoá phục vụ nhân văn được thử thách và thể hiện rõ nét nhất mỗi ngày. Mỗi cuộc gọi đến hotline 247, mỗi phiên chat với tư vấn viên đều là một điểm chạm văn hoá, nơi giá trị nhân văn được kiểm chứng bằng sự hài lòng và tin yêu của khách hàng.

Các chuyên viên Trung tâm Hỗ trợ khách hàng Vietcombank trong ca trực đêm – Lan tỏa nụ cười tới khách hàng

Để xây dựng văn hoá số đúng nghĩa, phải kể đến vai trò tiên phong dẫn dắt của Đảng ủy Vietcombank. Với lực lượng đảng viên đông đảo là "xương sống" trong xây dựng văn hoá số, mỗi đảng viên Vietcombank trong thời kỳ chuyển đổi số đồng thời là "kiến trúc sư văn hoá" và "chiến sĩ công nghệ": vừa gương mẫu học tập, đổi mới, vừa kiên định bảo vệ những giá trị đạo đức, liêm chính và nhân văn. Nghị quyết 80-NQ/TW yêu cầu các tổ chức Đảng trong doanh nghiệp phải biến nghị quyết thành hành động và phải được đo lường kết quả cụ thể. Đây là thước đo thực chất cho sức chiến đấu của tổ chức Đảng, không phải ở số lượng hội nghị được tổ chức, mà ở chất lượng văn hoá nơi mỗi cán bộ đảng viên sống và làm việc mỗi ngày.

4. SỐ HOÁ NHÂN VĂN, CON ĐƯỜNG VIETCOMBANK CHỌN

Với Vietcombank, 63 năm hình thành và phát triển không chỉ là chiều dài lịch sử mà còn là chiều sâu văn hóa Vietcombank đã mang theo trên hành trình chuyển đổi số và kiến tạo kỳ tích. Từng thế hệ cán bộ, nhân viên đã cùng chung niềm tin xây dựng nên giá trị văn hóa Vietcombank qua năm chữ vàng “Tin – Chuẩn – Mới – Bền – Nhân”, một di sản vô giá được trao truyền bằng tâm huyết và niềm tự hào. Trong thời kỳ mới, với sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, với tinh thần đoàn kết và sáng tạo của toàn thể cán bộ, nhân viên, Vietcombank có đủ nền tảng và quyết tâm hướng tới mục tiêu không chỉ là ngân hàng số hàng đầu Việt Nam dẫn đầu về trải nghiệm khách hàng, mà còn là ngân hàng của nhân dân, mang văn hoá Việt Nam vươn ra thế giới trong kỷ nguyên số.

Xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân, đó là trách nhiệm và cũng là vinh dự của mỗi cán bộ, đảng viên Vietcombank hôm nay và mai sau.

Nhóm tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Vân, Nguyễn Thị Linh

Trung tâm Hỗ trợ khách hàng (VCC)

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Baker, J. W. (2026). Thông điệp UNESCO về Nghị quyết số 80-NQ/TW. Văn phòng UNESCO tại Việt Nam. https://thethaovanhoa.vn/nghi-quyet-80-tao-nen-tang-de-viet-nam-ung-pho-hieu-qua-voi-nhung-thach-thuc-toan-cau-20260201103312659.htm

Ban Tuyên giáo Đảng ủy Vietcombank. (2025). Xây dựng chuẩn mực đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên Vietcombank theo tư tưởng Hồ Chí Minh – Kỷ yếu Búa Liềm Vàng. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. https://www.vietcombank.com.vn/vi-VN/Trang-thong-tin-dien-tu/Articles/2025/05/19/20250519_BLV-Giai-Nhi_Nang-cao-dao-duc-cach-mang-Ky-3

Bộ Chính trị. (2026). Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/nghi-quyet-so-80-nq-tw-ve-phat-trien-van-hoa-viet-nam-119260113133313565.htm

Nguyễn Thanh Tùng. (2026). Phát biểu tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngân hàng năm 2026. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. https://www.tinnhanhchungkhoan.vn/den-cuoi-nam-2025-tin-dung-vietcombank-vcb-tang-15-vcbneo-ghi-nhan-muc-loi-nhuan-hon-1800-ty-dong-post383027.html

Tienphong. (2024, tháng 11 ngày 14). Vietcombank luôn đổi mới, sáng tạo và đi đầu trong hành trình chuyển đổi số. Báo Tiền Phong. https://tienphong.vn/vietcombank-luon-doi-moi-sang-tao-va-di-dau-trong-hanh-trinh-chuyen-doi-so-post1685215.tpo

Vietcombank. (2010). Sổ tay văn hóa Vietcombank. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. https://dantri.com.vn/kinh-doanh/vietcombank-tu-hao-van-hoa-5-chu-vang-20230405183352829.htm

Vietcombank. (2025). Vietcombank tiếp tục đồng hành với chuỗi các sự kiện trong chương trình Ngày thẻ Việt Nam lần thứ 5 năm 2025. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. https://www.vietcombank.com.vn/vi-VN/Trang-thong-tin-dien-tu/Articles/2025/10/08/20251007_DKT_Ngay-the-Viet-Nam_Hoi-thao#

Vietcombank. (2026). Vietcombank tổ chức sự kiện công bố kết quả kinh doanh quý IV năm 2025. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. https://www.vietcombank.com.vn/vi-VN/Trang-thong-tin-dien-tu/Articles/2026/02/10/20260210_BCLTKHDQT_Cong-Bo-KQ-Kinh-Doanh-Quy-4

World Economic Forum. (2021). Digital culture: The driving force of digital transformation. World Economic Forum.