Trong tiến trình phát triển của đất nước, công tác tư tưởng luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự vững mạnh của Đảng và hệ thống chính trị. Bước vào kỷ nguyên số, khi không gian mạng trở thành môi trường thông tin chủ yếu của xã hội, công tác tư tưởng cũng đứng trước những yêu cầu mới, phức tạp hơn và đòi hỏi cách tiếp cận linh hoạt, hiện đại hơn.

Tham dự Giải Báo chí toàn quốc về xây dựng Đảng (Giải Búa liềm vàng) lần thứ X - năm 2025 bằng một tác phẩm từ góc nhìn của những người làm công tác Đảng tại doanh nghiệp nhà nước, các tác giả tới từ Chi bộ các cơ quan tham mưu giúp việc của Đảng ủy Vietcombank đã có một cách tiếp cận có chiều sâu, đặt vấn đề trong mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn, giữa yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng với tiến trình chuyển đổi số của đất nước. Với cấu trúc 3 phần mạch lạc, chùm bài góp phần gợi mở nhiều suy nghĩ về phương thức triển khai công tác tư tưởng, xây dựng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong điều kiện mới, khi cả nước đang tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Mặt trận tư tưởng mới

Một trong những điểm nổi bật của chùm bài là cách đặt vấn đề từ góc nhìn chiến lược. Tác phẩm không tiếp cận chuyển đổi số thuần túy như một quá trình công nghệ, mà nhìn nhận nó trong mối quan hệ trực tiếp với công tác tư tưởng và nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Luận điểm xuyên suốt khẳng định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng trong mọi giai đoạn phát triển. Trong điều kiện mới, nền tảng đó cần được bảo vệ và lan tỏa trong môi trường thông tin có tốc độ, quy mô và mức độ ảnh hưởng chưa từng có trong lịch sử. Nhận diện đúng tính chất của không gian số là điều kiện cần để xây dựng các phương thức bảo vệ nền tảng tư tưởng phù hợp.

Cách đặt vấn đề này cũng phù hợp với tinh thần của các văn kiện, chỉ đạo của Đảng và Trung ương thời gian qua, đặc biệt là Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, và là 1 trong 5 nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng về “tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện”. Khi thông tin trở thành nguồn lực quan trọng của xã hội, việc giữ vững định hướng tư tưởng trên không gian mạng cũng trở thành nhiệm vụ then chốt.

Nhận diện thách thức trong thời đại số

Chùm bài dành dung lượng đáng kể để phân tích những thách thức mới đặt ra đối với công tác tư tưởng trong thời đại số. Không gian mạng mở ra khả năng tiếp cận thông tin rộng lớn cho mọi tầng lớp xã hội song cùng với những lợi ích tích cực, môi trường này cũng tạo điều kiện cho nhiều luồng thông tin sai lệch lan truyền nhanh chóng. “Bão thông tin sai lệch” là cách các tác giả miêu tả về hàng loạt những nguy cơ này. Các hiện tượng như tin giả, thông tin xuyên tạc, hay việc sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để tạo dựng nội dung giả mạo đang làm thay đổi cấu trúc của môi trường truyền thông và thậm chí trong nhiều trường hợp, thông tin sai lệch có thể lan truyền với tốc độ nhanh hơn thông tin chính thống. Đây chính là vấn đề nghiêm trọng, đang đặt ra yêu cầu mới đối với công tác tuyên truyền và định hướng dư luận.

Để tăng tính thuyết phục cho các lập luận, tránh bình luận một cách giáo điều, tác giả đã khéo léo lồng ghép nhiều ví dụ cụ thể từ thực tiễn đời sống xã hội để minh họa cho những nguy cơ này. Đó là những trường hợp thông tin sai lệch liên quan đến chính sách, công tác cán bộ hay các sự kiện xã hội, phản ánh môi trường truyền thông hiện nay có thể trở nên phức tạp trong thời gian rất ngắn. Những phân tích này đã giúp người đọc dễ hiểu và dễ nhận thức hơn rằng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số là một nhiệm vụ thực tiễn gắn với đời sống xã hội hàng ngày.

“Thế trận lòng dân” trong môi trường truyền thông mới

Một khái niệm đáng chú ý trong chùm bài là “thế trận lòng dân” và vai trò của yếu tố này trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Theo cách tiếp cận của các tác giả, sức mạnh của công tác tư tưởng luôn bắt nguồn từ niềm tin của nhân dân. Trong bối cảnh truyền thông số, niềm tin xã hội không hình thành theo những con đường truyền thống. Mạng xã hội, nền tảng số và các cộng đồng trực tuyến đang trở thành môi trường giao tiếp thông tin chủ yếu của nhiều tầng lớp xã hội, và khi niềm tin được hình thành, lan tỏa và nuôi dưỡng trong môi trường đó, công tác tư tưởng cũng cần có sự thích ứng mới. Bởi lẽ đó, bên cạnh “thế trận lòng dân” vốn có trong truyền thống cách mạng Việt Nam, cần từng bước hình thành một “thế trận số”, nơi thông tin chính thống, giá trị tích cực và tiếng nói của các tổ chức Đảng được lan tỏa một cách chủ động. Thông điệp được nhấn mạnh chính là trong thời đại số, công tác tư tưởng là sự chủ động xây dựng môi trường thông tin tích cực, quá đó các giá trị  tưởng của Đảng được truyền tải bằng ngôn ngữ phù hợp với xã hội hiện đại.

Trên cơ sở những phân tích và lý luận, nhóm tác giả đã đề xuất nhiều định hướng có giá trị đối với công tác tư tưởng, xoay quanh 3 yếu tố quan trọng gồm hạ tầng dữ liệu, văn hóa số và bồi đắp năng lực cho đội ngũ cán bộ tuyên truyền trong môi trường số. Việc xây dựng hạ tầng dữ liệu và nền tảng công nghệ được xem là điều kiện để thông tin chính thống có thể lan tỏa nhanh chóng và hiệu quả. Trong khi đó, việc hình thành văn hóa số trong đội ngũ cán bộ, đảng viên giúp tạo ra môi trường thông tin lành mạnh và có trách nhiệm. Đội ngũ “tuyên truyền viên số”, nói theo cách diễn giải của nhóm tác giả, đã trở thành một kênh truyền tải thông tin tích cực trên không gian mạng. Khi đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng và nhận thức rõ trách nhiệm của mình, không gian mạng sẽ trở thành môi trường lan tỏa những giá trị đúng đắn của Đảng.

Những giá trị thực tiễn

Những nhận định, đóng góp và cả thông điệp mà các tác giả của chùm bài 3 kỳ “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số – từ nhận thức đến hành động” muốn truyền tải qua những dòng viết có thể trở thành nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho công tác đào tạo, bồi dưỡng tư tưởng cho cán bộ Vietcombank thời gian tới. Bằng cách đặt vấn đề trong bối cảnh chuyển đổi số của đất nước, tác phẩm giúp người đọc thấy rõ rằng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng luôn gắn liền với sự vận động của đời sống xã hội. Trong kỷ nguyên số, mỗi bước tiến của công nghệ đều có thể tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với môi trường thông tin, do đó đòi hỏi công tác tư tưởng phải không ngừng đổi mới phương thức triển khai, đồng thời giữ vững những nguyên tắc cơ bản của Đảng.

Từ nhận thức đến hành động, từ lý luận đến thực tiễn, đó cũng chính là con đường để công tác tư tưởng tại Đảng bộ Vietcombank tiếp tục phát huy vai trò định hướng đóng góp vào sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số.

Ban Tuyên giáo Đảng ủy Vietcombank